Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2012

ΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΟ ΜΕΛΙ

Τι ειναι το μελι
Το μελι ειναι μια γλυκια παχυρευστη ουσια που παρασκευαζεται απο τις μελισσες με πρωτη υλη φυτικες ή ζωικες μελιττωδεις εκκρισεις ή νεκταρ ανθεων. Η πρωτη υλη επεξεργαζεται και εμπλουτιζεται με αλλες ουσιες και ενζυμα απο τις μελισσες που την συλλεγουν. Ο σκοπος της παραγωγης του μελιου απο την μελισσα ειναι για την τροφη της. Το μελι ειναι το βασικοτερο των προιοντων της κυψελης. Απο την αρχαιοτητα θεωρειται μια μακροβιοτικη τροφη με εξαιρετικες θρεπτικες και θεραπευτικες ιδιοτητες σε σωματικο και πνευματικο επιπεδο. Στο μελι στηριζεται η διατροφη πολλων απο τις μακροβιοτερες φυλες του πλανητη και η επιβιωση πολλων αγριων φυλων στην ζουγκλα και τον αμαζονιο. Το μελι στηριζει την ιδια την ζωη, οπως η μελισσα στηριζει την ζωη και την βιοποικιλοτητα του πλανητη. Η πρωτη υλη για την παραγωγη μελιου απο την μελισσα ειναι το νεκταρ, η «τροφη των αθανατων». Για την παραγωγη του η μελισσα προσθετει δικα της ενζυμα, των οποιων οι δρασεις δεν ειναι ακομη εξακριβομενες. Η μελισσα ειναι συμβολο εργατικοτητας, ενεργητικοτητας, δυναμης και δημιουργιας. Επομενως, το μελι ως η απολυτη συνεργεια φυτικου και ζωικου βασιλειου δεν θα μπορουσε παρα μονο να προσφερει μια ενεργητικη και δημιουργικη μακροζωια.

Φυσικες ιδιοτητες του μελιου

Η πυκνοτητα του μελιου εξαρταται απο την περιεχομενη υγρασια και κυμαινεται περιπου απο 1,45gr/ml με υγρασια 13% εως 1,39gr/ml με υγρασια 22%. Γενικα, ενα ωριμο μελι περιεχει υγρασια της ταξης του 15% και ειναι αρκετα παχυρευστο. Το μελι θερμαινεται πολυ γρηγορα, ενω παραλληλα δεν μεταδιδει την θερμοτητα ευκολα μεσα στην μαζα του. Το γεγονος αυτο, αποτελει μεγαλο μπελα στην θερμανση του μελιου κατα την επεξεργασια του. Το ιξωδες του μελιου εξαρταται απο την θερμοκρασια του και την περιεχομενη υγρασια του. Οσο μικροτερη η θερμοκρασια και η υγρασια τοσο πιο παχυρευστο ειναι το μελι.

Χρωμα του μελιου

Το χρωμα του μελιου ειναι βασικο χαρακτηριστικο του, σχετιζεται με την γευση του και με την περιεκτικοτητα του σε μεταλλα. Οι αποχρωσεις του μελιου μπορει να ειναι απο αχρωμο διαφανες, κιτρινο, κιτρινοπρασινο, χρυσιζον, κιτρινο/ερυθροφαιο, κεχριμπαρενιο εως και...μαυρο. Το χρωμα εξαρταται απο το ειδος του μελιου, παρολα αυτα, για ενα ειδος μελιου οι χρωματικες αποκλισεις μπορει να ειναι μεγαλες. Αυτο, διοτι, αλλοι παραγωντες παιζουν σημαντικο ρολο στο τελικο χρωμα που θα εχει το μελι. Τετοιοι παραγωντες ειναι οι κλιματολογικοι παραγωντες, το εδαφος και η ποικιλια του φυτου που δινει το νεκταρ, η υγρασια, η ταχυτητα συλλογης του νεκταρ απο τις μελισσες, η ποιοτητα της κηρηθρας που αποθηκευεται το μελι, η ωριμοτητα του μελιου, ο τροπος της συγκομιβης, το ειδος της επεξεργασιας του μελιου απο τον μελισσοκομο, οι συνθηκες και ο χρονος φυλαξης του μελιου κ.α.


Γευση και αρωμα μελιου

Η γευση του μελιου ποικιλει αναλογα με το φυτο, απο το οποιο εξαχθηκε. Ποικιλει απο εντονα γλυκια μεχρι και πικρη. Μπορει να εχει απαλη γευση ή να ειναι οξυ και καυστικο. Μπορει να ειναι ειναι ελαχιστα αρωματικο εως πολυ αρωματικο. Ολα αυτα εξαρτωνται απο την πηγη του νεκταρ, αλλα και απο την ποιοτητα του μελιου.

Κρυσταλλωση μελιου

Η κρυσταλλωση του μελιου ειναι φυσικο και φυσιολογικο φαινομενο, και εν’γενει, δεν δημιουργει προβληματα στην ποιοτητα του μελιου. Η ταχυτητα κρυσταλλωσης εξαρταται απο το ειδος του μελιου, τις κλιματολογικες συνθηκες που συλλεχθηκε και παρασκευαστηκε απο τις μελισσες, την περιεκτικοτητα του σε πυρηνες κρυσταλλωσης (γυρη, κερι, σκονη, φυσαλιδες αερα κ.α), την περιεκτικοτητα του σε σακχαρα, την υγρασια που περιεχει, την θερμοκρασια φυλαξης, τις συνθηκες αποθηκευσης κ.α. Η υποβαθμιση του μελιου απο την κρυσταλλωση ερχεται συνηθως απο δυο γεγονοτα : το πρωτο ειναι η ανεξελεγκτη θερμανση του μελιου και το δευτερο ειναι απο την χοντροκρυσταλλωση που το απειλει με οξειδωση (ξυνισμα).

Χημικη συσταση του μελιου

Χονδρικα θα μπορουσε να πει κανεις πως το μελι υπο κανονικες συνθηκες αποτελειται απο 17% υγρασια, 77% διαφορων τυπων σακχαρα και 6% αλλες διαφορες ουσιες. Ειδικοτερα το μελι αποτελειται απο :

1 . Υδατανθρακες - Σακχαρα

Το μελι περιεχει σακχαρα σε ποσοστο 75-80%. Γενικα, ολες οι ποικιλιες μελιων περιεχουν σχετικα σταθερο ποσοστο σακχαρων και διαφερουν στην περιεκτικοτητα σε αιθεριας ελαια, μεταλλα και οργανικα οξεα, στα οποια βασιζεται η θεραπευτικη τους αξια. Οι δυο κυριοτεροι υδατανθρακες που περιεχονται στο μελι ειναι η φρουκτοζη (35%) και η γλυκοζη (32%). Τα δυο αυτα σακχαρα προερχονται απο την σακχαροζη του νεκταρ μετα απο επεξεργασια. Τα σακχαρα αυτα αφομοιωνονται ευκολα και γρηγορα απο τον ανθρωπινο οργανισμο χωρις να παραγουν ιδιαιτερο μεταβολικο στρες, δινοντας ενεργεια, σωματικη και πνευματικη αντοχη. Η γλυκοζη παρεχει αμεσα διαθεσιμη ενεργεια, ενω η φρουκτοζη μπορει και αποθηκευεται στο συκωτι με την μορφη γλυκογονου, ως ενεργειακο αποθεμα, ενω παραλληλα μας βοηθαει να ανταποκρινομαστε καλυτερα στο αγχος και το στρες. Τα σακχαρα του μελιου αποτρεπουν την δημιουργια υπογλυκαιμιας που δημιουργειται μετα απο την ληψη ζαχαρης, ενω παραλληλα ειναι συμβατο με ορισμενες μορφες διαβητη. Το μελι περιεχει και λιγη μαλτοζη και λιγη σακχαροζη, η οποια μεταβολιζεται πολυ ευκολοτερα απο την σακχαροζη της ζαχαρης, λογω του ενζυμου ιμβερταση που περιεχεται μεσα στο μελι.

2 . Οργανικα οξεα

Το μελι περιεχει τουλαχιστον 18 οργανικα οξεα, λιγα βασικα εκ’των οποιων ειναι το γλυκονικο οξυ, το κιτρικο οξυ, το οξικο οξυ και το φωσφορικο οξυ. Τα διαφορα οργανικα οξεα εχουν ιδιαιτερη θεραπευτικη αξια γαι τον ανθρωπινο οργανισμο, ενω αποτελουν και δομικα στοιχεια για διαφορες βιοχημικες αντιδρασεις στον ανθρωπινο οργανισμο.

3 . Πρωτεινες και αμινοξεα

Οι πρωτεινες και τα αμινοξεα που περιεχονται στο μελι ειναι σε μικρη ποσοτητα.

4 . Μεταλλικα στοιχεια

Το μελι περιεχει πολλα μεταλλικα στοιχεια και ιχνοστοιχεια, τα οποια παιζουν σημαντικο ρολο, γενικοτερα, στην διατηρηση της ισορροπιας του ανθρωπινου οργανισμου. Γενικα, οσο περισσοτερα μεταλλικα στοιχεια περιεχονται στο μελι, τοσο το καλυτερο. Τυπικα, τα σκουροχρωμα μελια και τα μελια μελιττωματων περιεχουν περισσοτερα μεταλλικα στοιχεια σε συγκριση με τα ανοιχτοχρωμα μελια. Λιγα απο τα μεταλλικα στοιχεια αυτα ειναι το Καλιο, Χλωριο, Θειο, Ασβεστιο, Νατριο, Σιδηρος, Μαγνησιο, Μαγγανιο, Χαλκος, Φωσφορος κ.α.

5 . Ενζυμα

Ισως απο τα σημαντικοτερα συστατικα του μελιου ειναι τα ενζυμα. Τα ενζυμα αυτα προερχονται απο την μελισσα, την γυρη, το νεκταρ αλλα και απο παραγωντες ζυμωσης και μικροοργανισμους. Ακομη και οταν το μελι ειναι ωριμο, καποια απο τα ενζυμα αυτα συνεχιζουν να δρουν μεσα του. Καποια απο αυτα ειναι η αμυλαση α,β, η γλυκο-ιμβερταση και η γλυκο-οξειδαση.

6 . Βιταμινες

Γενικα το μελι περιεχει πολλες βιταμινες, αλλα σε μικρες ποσοτητες και επομενως δεν θα το θεωρουσαμε βιταμινουχο. Φαινεται, ομως, οτι οι παρουσια των βιταμινων που περιεχει αποσκοπει στην βελτιστη απορροφηση και αφομοιωση των σακχαρων και των μεταλλικων στοιχειων απο τον ανθρωπινο οργανισμο. Παιζουν τον ρολο μεταβολικου παραγωντα.

7 . Αρωματικες/χρωστικες ουσιες

Το μελι περιεχει πληθος αρωματικων, χρωστικων και αλλων ουσιων, εκ’των οποιων πολυ γνωστες ειναι η χολινη και η ακετυλοχολινη.

Θεραπευτικες δρασεις και ιδιοτητες

Το μελι εχει αρκετες θεραπευτικες δρασεις, ενω παραλληλα θεωρειται οτι τονωνει γενικοτερα τον οργανισμο. Απο την αρχαιοτητα πιστευεται οτι αποτελει ενα απο τα σημαντικοτερα μακροβιοτικα που μας εχει δωσει η φυση. Συγκεκριμενα, οι θεραπευτικες δρασεις/ ιδιοτητες του μελιου ειναι οι εξης :

1 . Το μελι εχει βακτηριοστατικη, βακτηριοκτονο δραση και επομενως, δεν ευνοει την αναπτυξη οποιουδηποτε παθογονου βακτηριου. Η δραση αυτη του μελιου εκδηλωνεται, κυριως, οταν το μελι βρεθει μεσα σε υδατινο περιβαλλον (π.χ υδατικο διαλυμα). Επισης, το μελι εχει την ιδιοτητα να αποξηραινει, να αφυδατωνει τα βακτηρια που θα ερθουν σε επαφη μαζι του.

2 . Βοηθαει σε γαστρεντερικες παθησεις, ειναι ελαφρως καθαρτικο, βοηθαει στην δυσκοιλιοτητα, ενισχυει την ποιοτητα των γαστρικων υγρων, και αρα βοηθαει την πεψη που, με την σειρα της, προστατευει τον οργανισμο, εμμεσα, απο παθογονα μικροβια που περιεχονται στην τροφη. Το μελι βοηθαει την καλυτερη αφομοιωση των τροφων. Βοηθαει στην θεραπεια της γαστρεντεριτιδας και του γαστρικου ελκους.

3 . Εχει ηπατο-ενισχυτικη δραση, τονωνοντας το συκωτι και την χολη. Το γεγονος αυτο ειναι γνωστο απο την πρακτικη ιατρικη. Σημερα χρησιμοποιειται αποτελεσματικα κατα των ασθενειων του συκωτιου και της χολης.

4 . Εχει ενισχυτικη, τονωτικη δραση στα νεφρα. Εχει διουρητικες ιδιοτητες και βοηθαει την γρηγοροτερη αποβολη αχρηστων ουσιων απο το αιμα. Οι αντισηπτικες, αντιβακτηριακες ιδιοτητες που εχει προστατευουν την ουροδοχο κυστη απο μολυνσεις. Απο την πρακτικη ιατρικη γνωριζουμε πως βοηθαει στην αντιμετωπιση της νυχτερινης ακρατειας των μικρων παιδιων.

5 . Το μελι εχει ευεργετικες ιδιοτητες στον καρδιακο μυ. Αυτο το κανει, δινοντας του μεγαλες ποσοτητες ενεργειας, για να μπορει να λειτουργει ακαταπαυστα. Το γεγονος αυτο εχει επιβεβαιωθει και πειραματικα. Παραλληλα με την τονωση της καρδιας και την ενισχυση του καρδιακου παλμου, το μελι εχει αγγειοδιασταλτικες ιδιοτητες διευκολυνοντας την κυκλοφορια. Ανθρωποι που πασχουν απο καποιο καρδιακο νοσημα θα πρεπει να παιρνουν ενα ποτηρι χλιαρο νερο με μια κουταλια της σουπας μελι, προτου κοιμηθουν το βραδυ.

6 . Το μελι βοηθαει την αποσυμφοριση των αναπνευστικων οδων μεσω της αποχρεψης αλλα και μεσω εισπνοων ατμων διαλυματος μελιτος. Βοηθαει στην αποκατασταση των βλενογονων του λαιμου και του ρινολαρυγγα και ελατωνει τον σπαστικο βηχα. Το μελι βοηθαει γενικα το αναπνευστικο συστημα, αλλα ειναι οφελιμο και στην περιπτωση κρυολογηματος. Συνταγες της πρακτικης ιατρικης για την αντιμετωπιση κρυολογηματος ειναι μελι με χυμο λεμονιου ή σιροπι σελινου και μελιου σε αναλογια 1:1.

7 . Το μελι ειναι ευεργετικο για τον νευρικο συστημα, ενω παραλληλα βοηθαει στην καταπολεμηση της αυπνιας. Μια συνταγη της πρακτικης ιατρικης για την αυπνια ειναι η εξης : σε ενα ποτηρι χλιαρο (οχι καυτο) διαλυουμε μια κουταλια μελι.

8 . Ειναι ευρεως γνωστες οι ευεργετικες επιδρασεις του μελιου στο δερμα, σε δερματικες παθησεις και στην επουλωση πληγων. Σημερα, κυκλοφορουν πληθως σκευασματων για το δερμα που περιεχουν μελι. Εκτος του γεγονοτος οτι βοηθαει στην ενυδατωση του δερματος, με τις αντιβακτηριακες ιδιοτητες του βοηθαει σε παθησεις του δερματος. Επιπλεον, εχει επουλωτικες επιδρασεις στις πληγες, οι οποιες οφειλονται στην αντιβακτηριακη του δραση και στο γεγονος οτι αυξανει την συγκεντρωση γλουταμινης στην πληγη. Παραλληλα, ενισχυει την παρουσια της λεμφου στην πληγη. Με το μελι μπορουμε τα βοηθησουμε ενα ταλαιποριμενο δερμα να ξαναβρει την φρεσκαδα και την ελαστικοτητα του, ενω παραλληλα μπορουμε να παρασκευασουμε σαπουνια και αφρολουτρα για την υγιεινη του σωματος.

Το μελι μπορει να χρησιμοποιηθει και για 2 αλλους σημαντικους θεραπευτικους σκοπους :

• Μπορει να προσροφα εντονα ουσιες απο το περιβαλλον του, αρα μπορει να χρησιμοποιηθει για λεμφικο μασαζ αποτοξινωσης στην πλατη ενος ασθενη. Κατα την διαρκεια του μασαζ, το μελι απορροφα τοξινες απο το σωμα του ασθενη και θα αλλαζει χρωμα.
• Μπορει να χρησιμοποιηθει ως φορεας αιθεριων ελαιων θεραπευτικων φυτων, δεδομενου οτι μπορει να τα συγκρατει στην μαζα του και να τα αποδεσμευει σταδιακα κατα την διαρκεια του μεταβολισμου του στον ανθρωπινο οργανισμο. Διαφορες ποικιλιες μελιων συνδυαζονται με διαφορετικα αιθερια ελαια και αλλα μελισσοκομικα προιοντα για την καταπολεμηση διαφορων παθησεων.

Κυριακή, 22 Ιανουαρίου 2012

Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του μελιού

Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του μελιού

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες του μελιού. Οι φυτοχημικές ουσίες που περιέχονται στο μέλι ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού έναντι του οξειδωτικού στρες, αποδεικνύοντας έτσι πως η κατανάλωση του μελιού αντί παραδοσιακών γλυκαντικών παρέχει το πρόσθετο αυτό όφελος.
Οι διάφορες ερευνητικές προσπάθειες έχουν καταδείξει πως το μέλι διαθέτει επιπρόσθετες αντιφλεγμονώδεις, αντικαρκινικές και αντιμεταλλαξιογόνες ιδιότητες. Μπορεί να περιορίσει τη φλεγμονή στο δέρμα, το οίδημα και προάγει την επούλωση των πληγών με ταυτόχρονη μείωση του μεγέθους των ουλών και ενεργοποίηση της αναγέννησης των ιστών. Ενδείξεις υπάρχουν πως το μέλι μπορεί να περιορίσει την εξάπλωση των μεταστατικών καρκινικών κυττάρων. Ενδείξεις μείωσης φλεγμονής έχουν φανεί σε πειραματικά μοντέλα ευερέθιστου εντέρου σε ποντίκια. Οι ευεργετικές του δράσεις όμως δεν σταματούν εδώ. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν πως μπορεί να δράσει κατασταλτικά έναντι του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, την αιτία δηλαδή των πεπτικών ελκών και των γαστρίτιδων. Ακόμη και η διάρκεια της διάρροιας σε ασθενείς με βακτηριακή γαστρεντερίτιδα φαίνεται να μειώνεται με τη χορήγηση μελιού. Οι ολιγοσακχαρίτες επίσης που περιέχει το μέλι (με πιο αντιπροσωπευτικό την πανόζη) επιδεικνύουν αξιόλογη πρεβιοτική δράση, ευνοώντας έτσι την ανάπτυξη εκείνων των μικροοργανισμών (μπιφιντοβακτηρίων και λακτοβάκιλλων) στο έντερο που προάγουν την καλή του λειτουργία. Τέλος, το μέλι μπορεί να δράσει ευεργετικά έναντι καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου σε υγιείς αλλά και σε άτομα με αυξημένους παράγοντες κινδύνου. Σε σχετικές μελέτες φάνηκε πως σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα, η μέτρια κατανάλωση μελιού αντί ζάχαρης μείωσε ήπια το σωματικό βάρος και λίπος τους, την ολική και την «κακή» χοληστερόλη τους και τα τριγλυκερίδια.